عصر پلیمر و مواد پلاستیکی

عصر پلیمر و مواد پلاستیکی

عصر پلیمر با نام دوران پلاستیک نیز شناخته میشود. پلاستیک از واژه یونانی plastikos گرفته شده است که به معنای قالب پذیر است. این نام به صورت رایجی برای انواعی از پلیمر های ترکیبی و یا  مصنوعی به کار برده میشود. پلیمر ها (پلی به معنای چند عدد میباشد) مولکولهای خیلی بزرگی هستند که از مولکولهای کوچک تری با نام مونومر تشکیل شده اند. بیشتر مونومرها و نه همه ی آنها نیز مشابه یکدیگر بوده و در زنجیره ای صاف به یکدیگر متصل شده اند مانند رشته ای بلند از مرواریدها.

هزارن پلیمر مختلف در طبیعت وجود دارد. معمول ترین پلیمر طبیعی موجود همان سلولز است که ماده تشکیل دهنده ی طبیعی درختان و سایر گیاهان میباشد. همچنین پروتئین هایی که بدن انسان را می سازند، نوعی پلیمر میباشند مانند دی اکسی ریبونوکلئیک اسید و یا DNA، ماده ای که حامل کدهای ژنتیکی برای تمام موجودات زنده است.

شیمی دان ها تا حدود سال 1900 اطلاعات کافی در خصوص ماهیت پلیمرها ها نداشتند ولی در سال 1861، یک شیمی دان بریتانیایی با نام chemist Thomas Graham متوجه شد که با حلالیت ترکیبات ارگانیکی در مایعات؛ تعدادی از آنها مانند سلولز حتی از ریزترین و ظریف ترین فیلترها هم عبور نمی کند مگر آنکه ذرات چسبناکی از خود بر جای گذارند. حتی امکان تبلور این ترکیبات نیز وجود ندارد. شیمی دان یاد شده با خود فکر کرد که این مواد حتما ماهیت ساختاری متفاوتی دارند. وی نام این موارد را کلوئید نهاد که از واژه یونانی kola به معنای چسب گرفته شده است یعنی همان موادی که از فیلترها عبور نمی کنند و حالتی چسبناک دارند.

تعداد زیادی از تولید کنندگان قرن 19 نیز کلوئید ها و پلیمرهای طبیعی را تغییر دادند تا مواد جدیدی را بسازند. در سال 1870، یک مخترع آمریکایی با نام John Wesley Hyatt از سلولز هایی استفاده کرد که دچار تغییرات شیمیایی شده بودند. وی این سلولزها را برای تولید یک محصول خارق العاده نوین به نام سلولوئید به کار برد (پلاستیکی که مصارف خیلی متنوعی داشت از شانه های سر تا فیلمهای بی صدا). در سال 1890 نیز Count Hilaire de Chardonnet اولین پارچه ی ترکیبی را معرفی کرد که از نوعی ابریشم ودر طی ریسندگی رشته های سلولز نیترات در یک فیبر مصنوعی ساخته شده است.